വിദ്യാഭ്യാസം സ്വാതന്ത്ര്യത്തിലേക്ക്: ശ്രീനാരായണഗുരുവിന്റെ വിപ്ലവകരമായ ദർശനം

അറിവിലേക്കുള്ള വഴിയിൽ സ്ഥാപിച്ച വേലികൾ

ഗുരുവിന്റെ കാലത്തെ കേരളത്തിൽ ജാതിവ്യവസ്ഥ മനുഷ്യരുടെ വിദ്യാഭ്യാസാവസരങ്ങളെയും പൊതുജീവിതത്തിലെ സ്ഥാനത്തെയും നിയന്ത്രിച്ചിരുന്നു. എല്ലാ പ്രദേശങ്ങളിലും എല്ലാ സമൂഹങ്ങൾക്കും ഒരേ അനുഭവമായിരുന്നില്ല. എങ്കിലും ജന്മത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ അവസരം നിഷേധിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു എന്ന ചരിത്രസത്യം മറക്കാനാവില്ല. ആ നിഷേധത്തെ വെറും ദാരിദ്ര്യത്തിന്റെ കഥയായി ചുരുക്കിയാൽ അതിന്റെ അപമാനകരമായ സ്വഭാവം കാണാതെ പോകും.

വിദ്യാലയങ്ങളിൽ പ്രവേശനമില്ലാതിരുന്നവർക്ക് അറിവില്ലായിരുന്നു എന്നും കരുതരുത്. കൃഷിയിലും കൈത്തൊഴിലിലും ചികിത്സാപാരമ്പര്യങ്ങളിലും വാമൊഴികളിലും ജീവിതം സംഭരിച്ച വലിയ അറിവുകളുണ്ടായിരുന്നു. അവയെ സമൂഹം എങ്ങനെ വിലമതിച്ചു എന്നതാണ് ചോദ്യം. ചിലരുടെ അറിവിന് അധികാരവും ചിലരുടെ അറിവിന് അവഗണനയും നൽകുന്ന ക്രമത്തെയാണ് പരിശോധിക്കേണ്ടത്.

അതിനാൽ വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ വാതിൽ തുറക്കുന്നത് അറിവില്ലാത്തവരെ അറിവുള്ളവർ രക്ഷിക്കുന്ന പ്രവൃത്തിയല്ല. മനുഷ്യരിൽ നേരത്തേയുള്ള കഴിവുകൾക്ക് വളരാനുള്ള സാഹചര്യം ഒരുക്കുകയാണ്. ഈ വ്യത്യാസം മനസ്സിലാകുമ്പോഴാണ് വിദ്യാഭ്യാസത്തെ കാരുണ്യത്തിന്റെ ഔദാര്യത്തിൽനിന്ന് അവകാശത്തിന്റെ ഭാഷയിലേക്ക് കൊണ്ടുവരാൻ കഴിയുന്നത്.

ഈ ഭാഗത്തിന്റെ അവലംബങ്ങൾ: [3]

ഗുരുവിന്റെ ചിന്തയ്ക്ക് പള്ളിക്കൂടത്തിന്റെ രൂപമുണ്ടായിരുന്നു

നാണു ആശാൻ എന്ന അധ്യാപകജീവിതവും വർക്കലയിലെ സംസ്കൃതപഠനസംരംഭവും ഗുരുവിനെക്കുറിച്ചുള്ള സ്ഥാപനചരിത്രങ്ങൾ രേഖപ്പെടുത്തുന്നു. ജാതിവ്യത്യാസം പരിഗണിക്കാതെ ദരിദ്രരായ കുട്ടികൾക്കും അനാഥർക്കും പഠനാവസരം നൽകിയതായി കേരള ടൂറിസത്തിന്റെ ജീവചരിത്രം പറയുന്നു. ഇവയെ ഒരു മഹാപുരുഷന്റെ ജീവിതത്തിലെ അലങ്കാരസംഭവങ്ങളായി വായിച്ചുകൂടാ. പഠിപ്പിക്കാൻ ഒരാൾ ഉണ്ടാകണം, പഠിക്കാൻ ഇടമുണ്ടാകണം, പ്രവേശിക്കാൻ അനുവാദമുണ്ടാകണം എന്ന ലളിതമായ ആവശ്യങ്ങളുടെ ഉത്തരങ്ങളാണവ.

അറിവിന്റെ അധികാരവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഒരു ഭാഷ പഠിക്കാൻ സാധിക്കുന്നത് പ്രത്യേക പ്രാധാന്യമുള്ള കാര്യമാണ്. മറ്റുള്ളവർ പറഞ്ഞുതരുന്ന അർഥം മാത്രം സ്വീകരിക്കേണ്ട സ്ഥിതിയിൽനിന്ന് സ്വയം വായിച്ചറിയാവുന്ന നിലയിലേക്കുള്ള യാത്രയാണത്. സംശയിക്കാനും താരതമ്യം ചെയ്യാനും വീണ്ടും ചോദിക്കാനും വഴിയൊരുങ്ങുന്നു.

കേരളത്തിന്റെ വിദ്യാഭ്യാസമുന്നേറ്റം മുഴുവൻ ഒരാളുടെ സംഭാവനയായി അവതരിപ്പിക്കുന്നത് ചരിത്രത്തോടുള്ള നീതിയാവില്ല. അനവധി പ്രസ്ഥാനങ്ങളുടെയും അധ്യാപകരുടെയും കുടുംബങ്ങളുടെയും സമരങ്ങളുടെയും അധ്വാനം അതിലുണ്ട്. ആ കൂട്ടായ ചരിത്രത്തിൽ ഗുരുവിന്റെ പങ്ക് കാണുന്നതാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രവർത്തനത്തിന്റെ യഥാർഥ വലുപ്പം മനസ്സിലാക്കാനുള്ള മാർഗം.

ഈ ഭാഗത്തിന്റെ അവലംബങ്ങൾ: [1]

രാത്രിയിലും തെളിയുന്ന പഠനവെളിച്ചം

ശിവഗിരിയിൽ പ്രാഥമികവിദ്യാലയത്തോടൊപ്പം തൊഴിലാളികൾക്കും പഠനാവസരം കുറവായിരുന്നവർക്കുമായി രാത്രിപഠനം നടന്നതായി സ്ഥാപനവിവരണങ്ങളിൽ കാണാം. ഇവിടെ പാഠപുസ്തകത്തോളം പ്രധാനമാണ് പഠനത്തിന്റെ സമയം. പകൽ മുഴുവൻ ഉപജീവനത്തിനായി അധ്വാനിക്കുന്ന ഒരാളോട്, നിനക്കും പഠിക്കാം എന്നു പറയണമെങ്കിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജീവിതസാഹചര്യം കൂടി പരിഗണിക്കണം.

ഇന്നും ഈ ചോദ്യം പ്രസക്തമാണ്. പഠനം സൗജന്യമായതുകൊണ്ടുമാത്രം എല്ലാവർക്കും അത് ഉപയോഗിക്കാൻ കഴിയണമെന്നില്ല. യാത്രാച്ചെലവ്, പരിചരിക്കേണ്ട കുടുംബാംഗങ്ങൾ, മനസ്സിലാകാത്ത ഭാഷ, പ്രവേശിക്കാൻ പ്രയാസമുള്ള കെട്ടിടം—ഇവയെല്ലാം പഠനത്തിന്റെ വാതിൽ പാതിയടച്ചുവയ്ക്കാം. ആഗ്രഹമില്ലാത്തതുകൊണ്ടാണ് ഒരാൾ വരാതിരുന്നതെന്ന് വിധിക്കുന്നതിനുമുമ്പ്, വരാനുള്ള വഴി നാം ഒരുക്കിയോ എന്നു ചോദിക്കണം.

പഠിതാവിനെ സ്ഥാപനത്തിന്റെ സൗകര്യത്തിനനുസരിച്ച് മാത്രം അളക്കാതിരിക്കുക എന്നതാണ് ഇതിൽനിന്ന് നമുക്ക് സ്വീകരിക്കാവുന്ന പാഠം. മനുഷ്യന്റെ ജീവിതത്തെ മനസ്സിലാക്കുന്ന വിദ്യാഭ്യാസം മാത്രമേ അവന്റെ സാധ്യതകളെ തിരിച്ചറിയൂ. സമയം മാറ്റുന്നതും ഭാഷ ലളിതമാക്കുന്നതും സഹായം ചോദിക്കാൻ സുരക്ഷിതമായ അന്തരീക്ഷം സൃഷ്ടിക്കുന്നതും ചെറിയ കാര്യങ്ങളല്ല.

ഈ ഭാഗത്തിന്റെ അവലംബങ്ങൾ: [2]

ബഹുമാനത്തിന് സർട്ടിഫിക്കറ്റ് ആവശ്യമില്ല

വിദ്യാഭ്യാസത്തെക്കുറിച്ചു സംസാരിക്കുമ്പോൾ നാം അറിയാതെ ഒരു തെറ്റ് ചെയ്യാറുണ്ട്. പഠിച്ചുയർന്നാൽ ബഹുമാനം ലഭിക്കും എന്നു പറയുമ്പോൾ, പഠിക്കാനാവാത്തവന് ബഹുമാനം കുറച്ചുമതിയെന്ന ധ്വനി വരരുത്. മനുഷ്യന്റെ അന്തസ്സ് പഠനത്തിന്റെ സമ്മാനമല്ല. വിദ്യാഭ്യാസം ലഭിക്കുന്നതിനുമുമ്പുതന്നെ അത് അവനുള്ളതാണ്.

ആ അന്തസ്സോടെ ജീവിക്കാനുള്ള ശക്തിയും അവസരവുമാണ് വിദ്യാഭ്യാസം വർധിപ്പിക്കേണ്ടത്. തെറ്റായ ഉത്തരം പറഞ്ഞ കുട്ടിയെ പരിഹസിക്കുന്ന അധ്യാപകൻ അറിവു പകരുന്നതിനൊപ്പം ചോദിക്കാനുള്ള ധൈര്യം ഇല്ലാതാക്കാം. ഉന്നതബിരുദം നേടിയിട്ടും മറ്റൊരാളുടെ തൊഴിൽ കണ്ട് അവനെ താഴ്ത്തുന്നയാൾ, വിദ്യാഭ്യാസം തുറന്നുകൊടുക്കേണ്ട മാനുഷികലോകത്തിലേക്ക് എത്തിയിട്ടില്ല.

അതുകൊണ്ട് വിദ്യാലയത്തിന്റെ വിജയത്തെ പരീക്ഷാഫലത്തിൽ മാത്രം അളക്കാനാവില്ല. അവിടെ ഒരു കുട്ടിക്ക് അറിയില്ല എന്നു പറയാൻ കഴിയുന്നുണ്ടോ? സഹായം തേടുമ്പോൾ അപമാനിക്കപ്പെടുമെന്ന ഭയമുണ്ടോ? വ്യത്യസ്തമായ കുടുംബാനുഭവങ്ങളുമായി വരുന്നവരെ ഒരേ ബഹുമാനത്തോടെ കേൾക്കുന്നുണ്ടോ? ഈ ചോദ്യങ്ങൾക്കുള്ള ഉത്തരങ്ങളും വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ നിലവാരം വ്യക്തമാക്കുന്നു.

അറിവ് ജീവിതത്തിൽ പ്രവർത്തിക്കണം

ശിവഗിരി തീർത്ഥാടനത്തെക്കുറിച്ചുള്ള മഠത്തിന്റെ ചരിത്രവിവരണം, കേട്ടറിഞ്ഞ കാര്യങ്ങൾ ദൈനംദിനജീവിതത്തിൽ പ്രയോഗിക്കണമെന്ന നിർദേശം പ്രത്യേകം രേഖപ്പെടുത്തുന്നു. പഠനത്തിന് ജീവിതത്തിന്റെ മണ്ണിൽ വേരുണ്ടാകണം എന്ന ബോധം ഇതിലുണ്ട്. പ്രഭാഷണം കേട്ടതിന്റെ സന്തോഷത്തിൽ അറിവിന്റെ ഉത്തരവാദിത്വം അവസാനിക്കുന്നില്ല.

ഇന്നത്തെ സാഹചര്യത്തിൽ ഇതിനെ നാം പലവിധം വായിക്കാം. ഒരു തൊഴിൽ നന്നായി ചെയ്യാനുള്ള പ്രാവീണ്യം ആവശ്യമാണ്. അതോടൊപ്പം, പുതിയൊരു പ്രശ്നത്തെ നേരിടാനും തെറ്റായ വിവരത്തെ തിരിച്ചറിയാനും സ്വന്തം തീരുമാനത്തിന്റെ ഫലം മനസ്സിലാക്കാനും കഴിയണം. കൈയുടെ കഴിവും മനസ്സിന്റെ വിവേചനവും വേർപെടുത്തിയാൽ വിദ്യാഭ്യാസം അപൂർണമാകും.

കൃഷിക്കാരന്റെ നിരീക്ഷണത്തിലും കരകൗശലവിദഗ്ധന്റെ തീരുമാനത്തിലും സാങ്കേതികത്തൊഴിലാളിയുടെ പ്രശ്നപരിഹാരത്തിലും ബുദ്ധി പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്. അവരെ പഠിപ്പിക്കുമ്പോൾ അവർ നേരത്തേ അറിയുന്ന ലോകത്തെ ബഹുമാനിക്കണം. പുതിയ അറിവ് നിലവിലുള്ള ജീവിതത്തെ നിഷേധിച്ചല്ല വളരേണ്ടത്; അതിന് കൂടുതൽ സാധ്യതകൾ നൽകിക്കൊണ്ടാണ്.

ഈ ഭാഗത്തിന്റെ അവലംബങ്ങൾ: [4]

ഒരാളുടെ നേട്ടത്തിൽനിന്ന് സമൂഹത്തിന്റെ അവസരത്തിലേക്ക്

പ്രതിബന്ധങ്ങൾ മറികടന്ന് വിജയിച്ച ഒരാളുടെ കഥ നമ്മെ പ്രചോദിപ്പിക്കും. എന്നാൽ അതേ പ്രതിബന്ധത്തിന് മുന്നിൽ നിൽക്കുന്ന നൂറുപേരെ ആ കഥ മറച്ചുകളയരുത്. ഓരോ കുട്ടിക്കും ഒരു അസാധാരണ സഹായിയെ കണ്ടെത്താൻ ഭാഗ്യമുണ്ടാകണമെന്ന നിലയിൽ വിദ്യാഭ്യാസത്തെ വിട്ടുകൊടുക്കാനാവില്ല. സാധാരണ സംവിധാനങ്ങൾ തന്നെ നീതിപൂർവമാകണം.

നല്ല അധ്യാപനം, ഉപയോഗിക്കാവുന്ന പുസ്തകങ്ങൾ, വ്യക്തമായ പ്രവേശനരീതികൾ, സഹായം തേടാനുള്ള അവസരം, അപമാനിക്കാത്ത വിലയിരുത്തൽ—ഇവയാണ് വിശ്വസിക്കാവുന്ന വിദ്യാഭ്യാസാന്തരീക്ഷത്തിന്റെ അടിത്തറ. ഇവയെ ഗുരു തയ്യാറാക്കിയ ഏതെങ്കിലും സമകാലിക നയരേഖയായി കാണേണ്ടതില്ല. അദ്ദേഹത്തിന്റെ വിദ്യാഭ്യാസപ്രവർത്തനത്തിന്റെ വെളിച്ചത്തിൽ നമുക്ക് ഇന്ന് ഏറ്റെടുക്കാവുന്ന ഉത്തരവാദിത്വങ്ങളാണിവ.

ഒരു വായനശാലയിൽ ആദ്യമായി വരുന്നയാളെ സ്വീകരിക്കുന്ന വിധം മുതൽ ഈ പ്രവർത്തനം തുടങ്ങാം. ഒരു അപേക്ഷ പൂരിപ്പിക്കാൻ സഹായിക്കാം. പരിചിതമല്ലാത്ത പദത്തിന്റെ അർഥം ക്ഷമയോടെ പറഞ്ഞുകൊടുക്കാം. ഒരിക്കൽ ചെയ്ത സഹായത്തേക്കാൾ, ആവശ്യമുള്ളപ്പോൾ ആശ്രയിക്കാവുന്ന സ്ഥിരമായ പിന്തുണയ്ക്ക് വലിയ മൂല്യമുണ്ട്. മറ്റൊരാളുടെ ഭാവിക്ക് അത്തരം ഉറപ്പ് നൽകുമ്പോഴാണ് നമ്മുടെ അറിവ് പൊതുസമ്പത്താകുന്നത്.

കേരളത്തിനു പുറത്തേക്കും നീളുന്ന ചോദ്യം

കേരളത്തിന് പുറത്തു ജീവിക്കുന്ന ഒരാൾക്ക് ഗുരുവിന്റെ വിദ്യാഭ്യാസദർശനം പരിചയപ്പെടുത്തുമ്പോൾ ജാതിയുടെ പ്രത്യേക ചരിത്രം വിശദീകരിക്കണം. ലോകത്തിലെ എല്ലാ അസമത്വങ്ങൾക്കും ഒരേ പേരിടുന്നത് ചരിത്രത്തെ മങ്ങിയതാക്കും. അതേസമയം, പഠിക്കാൻ ആർക്കാണ് അവസരം കിട്ടുന്നത് എന്ന ചോദ്യം എല്ലാ സമൂഹങ്ങൾക്കും മുന്നിലുണ്ട്.

ഒരു ഭാഷയിൽ വ്യക്തമായി ചിന്തിക്കുന്ന കുട്ടിക്ക് മറ്റൊരു ഭാഷയിൽ സംസാരിക്കാൻ മടിയുണ്ടാകാം. ആ മടിയെ ബുദ്ധിക്കുറവായി തെറ്റിദ്ധരിക്കരുത്. ഒരു പുതിയ നാട്ടിലെ സ്ഥാപനങ്ങളെ പരിചയമില്ലാത്ത രക്ഷിതാവിന് തന്റെ മകന്റെ പഠനത്തെക്കുറിച്ച് ആഴമുള്ള കരുതലുണ്ടാകാം. പരിചയക്കുറവിനെ താൽപര്യക്കുറവായി വായിക്കരുത്. മനുഷ്യനെ മനസ്സിലാക്കാൻ തയ്യാറാകുന്നതും വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്.

ഗുരുവിനെ അടുത്ത തലമുറയ്ക്ക് പരിചയപ്പെടുത്താനുള്ള നല്ല തുടക്കം ഒരു വാക്യം മനഃപാഠമാക്കലിൽ ഒതുങ്ങേണ്ടതില്ല. നമ്മുടെ കൂട്ടത്തിൽ ആരാണ് സംസാരിക്കാതെ ഇരിക്കുന്നത്, അയാൾക്ക് പങ്കെടുക്കാൻ എന്താണ് വേണ്ടത് എന്നു ചോദിക്കാം. അങ്ങനെ പാരമ്പര്യത്തെ ഓർമയുടെ പരിധിയിൽനിന്ന് പെരുമാറ്റത്തിന്റെ മേഖലയിലേക്ക് കൊണ്ടുവരാം.

പഠനത്തിന്റെ അടുത്ത ചുവട്

വിദ്യാഭ്യാസം മാത്രം എല്ലാ അനീതികളെയും ഇല്ലാതാക്കുമെന്ന് കരുതാനാവില്ല. അറിവുള്ളവർക്കും അനീതിയെ നിലനിർത്താം; കഴിവുള്ളവർക്കും അവസരം നിഷേധിക്കപ്പെടാം. അതിനാൽ പഠനത്തോടൊപ്പം സ്ഥാപനങ്ങളുടെ ഉത്തരവാദിത്വവും വിവേചനത്തിനെതിരായ പ്രവർത്തനവും ആവശ്യമാണ്. ഈ പരിമിതി അംഗീകരിക്കുന്നത് വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ മൂല്യം കുറയ്ക്കുന്നില്ല; അതിന്റെ ദൗത്യം കൂടുതൽ വ്യക്തമായി കാണാൻ സഹായിക്കുന്നു.

നമ്മുടെ അടുത്ത് പഠിക്കാൻ ആഗ്രഹമുള്ള, പക്ഷേ സാഹചര്യമില്ലാത്ത ഒരാൾ ആരാണ്? ഈ ചോദ്യത്തിന് ഉത്തരം തേടുമ്പോൾ ഗുരുസ്മരണയ്ക്ക് ഒരു പ്രവൃത്തിരൂപം ലഭിക്കുന്നു. ഒരു പുസ്തകമാകാം തുടക്കം. ഒരുമണിക്കൂർ സമയമാകാം. ഒരു സ്ഥാപനത്തിന്റെ സമീപനം മാറ്റാനുള്ള ശ്രമമാകാം. അറിവ് സ്വന്തം ഉയർച്ചയ്ക്കുള്ള പടിയായി മാത്രം നിൽക്കാതെ മറ്റുള്ളവർക്കും കയറിവരാവുന്ന വഴിയാകട്ടെ. സ്വാതന്ത്ര്യത്തിലേക്കുള്ള വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ യാത്ര അവിടെ തുടരും.